NeDiPA Mediateka

Pamięć a Halakha - jak upamiętniać szanując prawo żydowskie?
- Wprowadzenie - dr Aleksandra Janus (Fundacja Zapomniane)
- Wykład - Aleksander Schwarz (Fundacja Zapomniane, Komisja Rabiniczna ds. cmentarzy)
- Halacha - czym jest? Prawo żydowskie w odniesieniu do cmentarzy, grobów tradycyjnych, grzebalisk wojennych, grobów zbiorowych, przenoszenia grobów.
- Metody bezinwazyjnego badania cmentarzysk.
- Archeologia zgodna z wytycznymi Komisji Rabinicznej
- Projekty architektoniczne na cmentarzach żydowskich, zabezpieczenie szczątków i macew
- Q&A

Webinar składa się z następujących prezentacji:
- Koncepcja zielonych upamiętnień i konkretne przykłady realizacji - dr Aleksandra Janus, (Fundacja Zapomniane)
- W poszukiwaniu nowego języka wystaw o Zagładzie. Przykład Korzeni Powstania. Opór w getcie warszawskim. Marsze pamięci 22 lipca 1942 r. Instalacje plenerowe, instalacje botaniczne. Rośliny jako świadkowie i uczestnicy historii - Franciszek Bojańczyk (Żydowski Instytut Historyczny)
- Żydowskie dziedzictwo Wrocławia, cmentarz przy ul. Gwarnej. Cmentarz “ukryty” a zielone upamiętnienie - pomysły, wyzwania i trudne dziedzictwo. Badania terenowe, współpraca z lokalną społecznością - Aga Jabłońska (Urban Memory Foundation)
- Zielone upamiętnienie. W stronę nowych strategii upamiętnienia: projekt "Wierzba Estery" i znaczenie zielonych upamiętnień dla potomków i mieszkańców miasta, projekt "Lecznicze rośliny Płaszowa" (byłego obóz koncentracyjny na terenie Krakowa) i potencjał warsztatów zielarskich - Magda Rubenfeld (FestivAlt)

Video omawia cztery studia przypadków:
1. Norwegia, Falstad Center zlokalizowane w byłym nazistowskim obozie jenieckim: warsztaty dla uczniów i współpraca ze szkołami; promowanie wartości demokratycznych i praw człowieka, edukacja o mniejszościach i ludobójstwie - Mats Jørgen Nesjø
2. Teren byłego obozu KL Płaszów (Kraków): konwencja z Faro (2005) w sprawie wspólnot dziedzictwa; upamiętnienie terenów byłego obozu koncentracyjnego KL Plaszow, projekt „Rośliny lecznicze Płaszowa”, interwencje artystyczne z udziałem społeczności lokalnych – Magda Rubenfeld (FestivalT)
3. Wrocław, cmentarz żydowski przy ul. Gwarnej: kwerendy archiwalne na temat „nieistniejącego/ukrytego” cmentarza oraz interwencje artystyczne z udziałem społeczności lokalnych - Aga Jabłońska (Urban Memory Foundation)
4. Będzin: przykład oddolnego aktywizmu lokalnego, przywracanie pamięci o społeczności żydowskiej z przedwojennego Będzina - Piotr Jakoweńko (Fundacja Brama Cukermana)

Monika Koszyńska dzieli się zaleceniami i wskazówkami dotyczącymi edukacji na temat II wojny światowej i Zagłady. Jej prezentacja dotyka takich tematów, jak: materiały dla nauczycieli, edukatorów i rodziców; film, literatura i sztuczna inteligencja w edukacji na temat Zagłady, wojny oraz integracji społecznej i przeciwdziałaniu dyskryminacji; polecane strony internetowe i ich obsługa, wartościowa edukacja humanistyczna dostosowana do wieku uczniów.

Pamiętanie o Górnym Śląsku i jego wielokulturowości.
- Teatr Śląski i Teatr Zagłębia a pamięć o złożonej historii regionu. Teatr Zagłębia a pamięć o getcie w Sosnowcu i Będzinie. Komiks “Mause” - Karolina Jakowieńko (Brama Cukermana), Józef Legierski (UJ)
- Odkrywanie historii żydowskich z Rybnika. Spektakl amatorski w Rybniku: "Gehinom" w reżyserii Katarzyny Chwałek (Teatr SAFO). Teatr amatorski jako aktywizm społeczny - Małgorzata Płoszaj (pisarka)

Zaproszeni goście wypowiadają się na takie tematy, jak:
- Upamiętnianie getta ławkowego i innych form dyskryminacji w latach 30. Różne formy upamiętnienia. Przejście: od pamiątkowych tablic po praktyki antydyskryminacyjne nakierowane na kształtowanie społeczeństwa inkluzywnego - Dr hab. Joanna Wawrzyniak (Uniwersytet Warszawski)
- Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie a getta ławkowe - Dr Ewa Bukowska-Marczak (Instytut Historii PAN)
- Getto ławkowe na Uniwersytecie Jagiellońskim - Prof. dr hab. Grażyna Kubica-Heller (Instytut Socjologii UJ)
- Wartości akademickie w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego. Getto ławkowe a rasizm. Rola uniwersytetu w kształtowaniu społeczeństwa inkluzywnego i w przeciwdziałaniu stygmatyzacji, segregacji i prześladowaniom. Polityki antydyskryminacyjne. - Prof. dr hab. Beata Kowalska (Rzecznik Praw i Wartości Akademickich UJ).

Na końcu materiału jest również zapis Q&A z publicznością, w którym udział biorą: Prof. dr hab. Przemysław Żukowski (Archiwum UJ), Prof. dr hab. Grażyna Kubica-Heller, Prof. dr hab. Beata Kowalska, Dr Ewa Bukowska-Marczak, Dr hab. Joanna Wawrzyniak.

- Wstęp. Co to jest cyfrowe upamiętnienie? Jakie możliwości nam daje?
- Projekt Macewa 3D: Wykorzystanie technologii skanowania 3D w upamiętnianiu, konserwacji zabytków i badaniach historycznych, na przykładzie wrocławskich cmentarzy żydowskich - Aga Jabłońska (Urban Memory Foundation) & Mariusz Librowski (Spark)
- Macewa 3D: technologie cyfrowe (grafika 3D) wykorzystywane w rekonstrukcji nieistniejących macew z cmentarza na ul. Gwarnej we Wrocławiu - Aga Jabłońska (Urban Memory Foundation) & Mariusz Librowski (Spark)
- Cmentarz na Lotniczej we Wrocławiu I rodzina Haddas - Daniel Ljunggren (Technische Universität Dresden)
- Rodzina Krimke i Gertrud Oyres (1876 - 1923) - Dr Alan Wiess (Spod ziemi patrzy Breslau)

- Debata na temat pamięci wielokierunkowej w kontekście teatru. Rola teatru w społeczeństwie obywatelskim - Aleksandra Kumala (doktorant UJ), Michał Zadara (reżyser i scenograf), Michael Rubenfeld (reżyser, aktor, producent), Łukasz Chodkowski (dramaturg, reżyser)
- Debata o teatrze interwencjonistycznym, jego recepcji i publiczności: Aleksandra Kumala (doktorantka UJ), Michał Zadara (reżyser i scenograf), Michael Rubenfeld (reżyser, aktor, producent), Łukasz Chodkowski (dramaturg, reżyser)
- Motyw przemocy w teatrze. Sprawiedliwość jako forma upamiętnienia. Aleksandra Kumala (doktorantka UJ), Michał Zadara (reżyser i scenograf), Michael Rubenfeld (reżyser, aktor, producent), Łukasz Chodkowski (dramaturg, reżyser)
- Pamięć wielokierunkowa - teoria. Wielokierunkowa pamięć i teatr. Pamięć, sztuka i polityka - Katarzyna Bojarska (SWPS)
- Debata o teatrze wielokierunkowym. Nowe misje teatru i postartu. Michał Zadara (reżyser i scenograf), Michael Rubenfeld (reżyser, aktor, producent), Łukasz Chodkowski (dramaturg, reżyser), Magda Rubenfeld (FestivALT), Józef Legierski (FestivALT, UJ).