Wokół obozu pracy w Mogile i historii sióstr Meisels
Osiedle Centrum B 8, 31-927 Kraków
1/2
Program wydarzenia
W imieniu Stowarzyszenia FestivALT, Domu Utopii - Międzynarodowego Centrum Empatii oraz Ośrodek Kultury Norwida serdecznie zapraszamy na spotkanie poświęcone historii nazistowskiego obozu pracy Baulager 15/XIV w Mogile oraz działaniom, które społeczność Nowej Huty i lokalne instytucje mogą podjąć, aby upamiętnić jego ofiary.
Wydarzenie rozpocznie się o godz. 11:00, 03.03.2024 r. (niedziela), w lokalu Kawa Kwiaty i Warsztaty. Będzie ono miało charakter otwarty i inkluzywny: zależy nam na dzieleniu się dotychczas zdobytą wiedzą i pozyskanymi materiałami archiwalnymi oraz wspólnym przedyskutowaniu pomysłów na dalsze inicjatywy.
Prócz części historyczno-archiwalnej oraz dyskusyjnej przewidziana jest także część artystyczna, czyli warsztaty hafciarskie (obowiązują zapisy) prowadzone przez Ewę Cieniak - interdyscyplinarną artystkę tworzącą w technice haftu, w swoich pracach wykorzystującą tkaniny i przedmioty z recyklingu.
Formułą warsztatów, podobnie jak nazwą wydarzenia, postaramy się nawiązać do - pełnej luk i nieścisłości, skrywającej wiele niewiadomych - historii pochodzących z krakowskiej, krawieckiej rodziny sióstr Meisels: Ernestyny, Pauliny, Reny, Gizeli i Maryli. Ernestyna i Rena były więźniarkami Baulager 15/XIV w Mogile. Wojnę najprawdopodobniej udało się przeżyć tylko Gizeli. Pod czułym okiem i przewodnictwem Ewy Cieniak postaramy się wydobyć je z zapomnienia i uwiecznić w wyjątkowy sposób: przy pomocy wykrojów krawieckich i sztuki haftu. W procesie tym towarzyszyć nam będą MIEJSKIE HAFCIARKI z ARTzony (Ośrodek Kultury Norwida).
Mamy nadzieję, że spotkanie to będzie nie tylko początkiem procesu pogłębiania wiedzy o obozie Baulager 15/XIV w Mogile, ale także - odzyskiwania historii jego ofiar.
Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Ze względów organizacyjnych prosimy o wcześniejszą rejestrację i deklarację chęci udziału w warsztatach: (link poniżej)
Wydarzenie organizowane przez Stowarzyszenie FestivALT. Partnerzy: Dom Utopii - Międzynarodowe Centrum Empatii oraz Ośrodek Kultury Norwida.
Niedziela
3 marca
11.00
Powitanie
Stowarzyszenie FestivALT
Dom Utopii - Międzynarodowe Centrum Empatii
11.15
Co wiemy o obozie w Moglile? Zarys historii nazistowskiego obozu pracy Baulager 15/XIV w Mogile
Tomasz Owoc
12.10
Pamięć o żydowskich ofiarach z perspektywy mieszkańców i mieszkanek dzisiejszej Nowej Huty
Dariusz Grochal
Grażyna Olewniczak
Małgorzata Szymczyk-Karnasiewicz
12.50
Wspólny namysł nad przyszłością miejsca
13.30
Warsztaty hafciarskie z Ewą Cieniak poświęcone siostrom Meisels
Co wiemy o obozie w Moglile? Zarys historii nazistowskiego obozu pracy Baulager 15/XIV w Mogile
Tomasz Owoc
Historyk, muzealnik, współautor scenariusza upamiętnienia na terenie KL Plaszow w Krakowie. Kustosz Muzeum Hutnictwa w Chorzowie, wcześniej kierownik pracowni KL Plaszow w Muzeum Historycznym Krakowa.
3 marca11.15
Pamięć o żydowskich ofiarach z perspektywy mieszkańców i mieszkanek dzisiejszej Nowej Huty
Dariusz Grochal
Nowohucianin, twórca portalu Zanim Powstała Nowa Huta, badacz dziejów ziem nowohuckich, autor dwóch powieści sensacyjnych.
Historia Żydów Gminy Mogiła i okolic
Grażyna Olewniczak
aktywistka, dziennikarka, mieszkanka Nowej Huty
Małgorzata Szymczyk-Karnasiewicz
Mieszkanka Nowej Huty. Inicjuje projekty społeczne, współtworzy kolektyw Fotoświaty, gdzie zajmuje się historią mówioną. Wspólnie z mężem Jerzym zrealizowała projekty fotograficzne, m.in. „Portret mojego miasta. Świecie”, „Pejzaż osobisty. Polska”. Pracuje w Domu Utopii – Międzynarodowym Centrum Empatii, gdzie koordynuje projekt Spółdzielni Dobrych Praktyk.
Fot: Zofia Karnasiewicz
3 marca12.10
Wspólny namysł nad przyszłością miejsca
3 marca12.50
Warsztaty hafciarskie z Ewą Cieniak poświęcone siostrom Meisels
Ewa Cieniak
Jestem absolwentem Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie na wydziale grafiki.
Przez kilka lat pracowałam jako dyrektorka artystyczna i dyrektorka kreatywna w agencjach reklamowych takich jak Saatchi & Saatchi.
W 2019 roku miałam moment olśnienia i postanowiłam ponownie rozpocząć moją artystyczną podróż. Niespodziewanie, nawet dla siebie, haft okazał się dla mnie najbardziej odpowiedni, a tkaniny - najbardziej elastycznym i inspirującym narzędziem do moich eksperymentów. Od tego czasu nieustannie się uczę i rozwijam mój tak zwany styl myślenia i tworzenia.
ARTzona | Ośrodek Kultury Norwida | os. Górali 4, 31-959 Kraków
Zapraszamy na wystawę prac rękodzieła hafciarskiego, które powstały podczas warsztatów z Ewą Cieniak podczas wydarzenia „Wykroje pamięci" (3 marca) w lokalu Kawa Kwiaty i Warsztaty, we współpracy z Domem Utopii – Międzynarodowym Centrum Empatii oraz Ośrodkiem Kultury Norwida.
Projekt „Wykroje pamięci" powstał z inspiracji wieloletnim zaangażowaniem mieszkańców i mieszkanek Nowej Huty w odzyskanie historii niemieckiego nazistowskiego obozu pracy przymusowej Baulager 15/XIV w Mogile oraz upamiętnienie jego ofiar.
Dotychczasowe inicjatywy – wciąż niezrealizowany projekt wmurowania tablicy pamiątkowej na budynku Muzeum Nowej Huty oraz zorganizowana przez tę instytucję wystawa czasowa z roku 2022, aktualnie dostępna w internecie – nie przyniosły pożądanego rezultatu. Ten rozdział historii Krakowa pozostaje nieznany i domaga się przybliżenia.
Właśnie dlatego Stowarzyszenie FestivALT, we współpracy z interdyscyplinarną artystką Ewą Cieniak, Dariuszem Grochalem, reporterką Katarzyną Kobylarczyk Kułakowską, Grażyną Olewniczak, historykiem i muzealnikiem Tomaszem Owocem oraz Małgorzatą Szymczyk-Karnasiewicz na początku marca 2024 roku zorganizowało wydarzenie „Wykroje pamięci. Wokół obozu pracy w Mogile i historii sióstr Meisels".
W słoneczną, marcową niedzielę osoby biorące udział w wydarzeniu zgromadziły się w fantastycznej przestrzeni lokalu Kawa Kwiaty i Warsztaty, aby wysłuchać wykładu historycznego, podzielić się wiedzą, ale i wątpliwościami, a także przedyskutować pomysły czy plany na dalsze działania. Wieńczące wydarzenie warsztaty hafciarskie, przygotowane i poprowadzone przez Ewę Cieniak, stały się symbolicznym początkiem procesu odpominania – niniejsza wystawa nie stanowi jego zwieńczenia, a jedynie kolejny etap.
Zarówno nazwa wydarzenia, jak i forma warsztatów nawiązuje do niezwykle dla nas ważnych sióstr Meisels: Reny, Ernestyny, Pauliny, Maryli i Gizeli. Przed II wojną światową ich rodzina prowadziła w Krakowie sklep z artykułami krawieckimi i parała się krawiectwem. Zanim Rena i Ernestyna trafiły do KL Auschwitz i KL Stutthof, najprawdopodobniej były więzione właśnie w obozie Baulager 15/XIV. Informacje na ich temat są rozproszone, szczątkowe i niespójne – droga do odzyskania ich herstorii dopiero się rozpoczyna; z pewnością będzie długa i zawiła. Choć prowadzi przez międzynarodowe archiwa i bazy danych, jej punkt wyjścia stanowią partycypacyjne działania artystyczne.
Uczestniczki warsztatów przybyły na nie z różnych zakątków kraju i świata: z Krakowa, z Oświęcimia, z Łodzi, z Warszawy, z Ukrainy czy z Kanady. Dla niektórych to było pierwsze spotkanie z haftem, inne miały już doświadczenie w pracach ręcznych. Zarysy portretów sióstr – stworzone na krawieckich wykrojach, w oparciu o słabej jakości zdjęcia – stopniowo wypełniały się najrozmaitszymi kolorami i ściegami. Nie istniały z góry narzucone reguły czy techniki; każda z haftujących osób wypełniała widmowe wizerunki sióstr po swojemu, bazując na własnej wrażliwości, inwencji i empatii. Tej żmudnej, trzygodzinnej pracy towarzyszyły rozmowy, poznawanie siebie nawzajem, dzielenie się opowieściami. Pomysł na publiczne zaprezentowanie prac zrodził się już wtedy, podczas ich powstawania, w niezwykłej atmosferze siostrzeństwa i kobiecej wspólnoty.
Pozostała część portretów powstała nieco później, pod czujnym i czułym okiem Miejskich Hafciarek, w ramach zajęć prowadzonych w ARTzonie (Ośrodek Kultury Norwida).
Choć wystawa ta – ze względu na niezwykłe tempo jej przygotowania, wynikające z entuzjazmu, jaki wzbudził projekt i chęci jego kontynuowania – oficjalnie nie jest częścią Miesiąca Krakowianek 2024, towarzyszy nam przeświadczenie, że doskonale wpisuje się w jego ideę.
Mamy nadzieję, że Rena, Ernestyna, Paulina, Maryla i Gizela – a wraz z nimi inne zapomniane ofiary II wojny światowej – zaistnieją w świadomości nowohucianek i nowohucian, krakowianek i krakowian. Potencjał drzemiący w mikro- i herstoriach oraz craftywizmie (połączeniu rzemiosła i aktywizmu) z pewnością wykorzystamy w przyszłości i jeszcze nieraz przypomnimy o siostrach Meisels.
Ta strona używa plików cookie. Przeczytaj więcej o naszej Polityce Cookies, w której informujemy o celu stosowania przez nas plików cookies. Jeśli klikniesz Akceptuję – zgadzasz się na zainstalowanie marketingowych plików cookies na swoim urządzeniu w celu dostosowania naszych reklam do Twoich potrzeb.
Osiedle Centrum B 8, 31-927 Kraków
ARTzona | Ośrodek Kultury Norwida | os. Górali 4, 31-959 Kraków
